Kluby piłkarskie we Włocławku – udział rozgrywkach do roku 1939

W 2026 mija 100 lat od przystąpienia piłkarskich klubów z Włocławka do struktur PZPN. W maju tego roku do Toruńskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej przystąpił K.S. Makabi Włocławek a we wrześniu Towarzystwo Kolarzy Włocławskich (TKW Włocławek).

Część I – Poza strukturami

Jednak pierwsze przymiarki do utworzenia drużyny piłkarskiej we Włocławku rozpoczęły się w 1911r. W maju, jak donosiła Gazeta Kujawska, złożono wniosek o zatwierdzenie Towarzystwa Gimnastycznego we Włocławku. TG miało w strukturach drużynę piłkarską. Inicjatorami powstania drużyny o nazwie „Cuiavia” byli członkowie ZHP ze szkoły handlowej (Gimnazjum Ziemi Kujawskiej), Edward Wojciechowski i Zygmunt Orłowski¹. Brak jednak jakikolwiek informacji o działalności drużyny piłkarskiej w tym okresie. Tak naprawdę dopiero w 1919 roku można mówić o utworzeniu drużyny piłkarskiej we Włocławku. Bezpośrednio po odzyskaniu niepodległości (1919 r.) powstała drużyna piłkarska „Cuiavia”, nawiązująca do tradycji pierwszej włocławskiej harcerskiej drużyny sportowej. Organizatorami zespołu byli włocławscy inteligenci: Henryk Baurski, Stefan Kolski i Czesław Skarbek.

Cuiavia rozegrała pierwsze na terenie miasta spotkanie. Mecz odbył się w 1919 r. na koszarowym boisku na Kokoszce, u zbiegu ulic Kapitulnej i Długiej. Rywalami włocławskich piłkarzy byli żołnierze francuscy, znajdujący się pod rozkazami gen. Józefa Hallera. W tym roku Cuiavia rozegrała 2 mecze towarzyskie.²

Poniżej fragment planu miasta Włocławka z 1919 roku obejmujący plac gry pomiędzy ul. Kapitulną i Długą.

Ze względu na działania wojenne klub na krótko zawiesił działalność.

Rok 1921 to kolejne próby zawiązania we Włocławku drużyn piłkarskich. Pierwszym klubem był wojskowy 14. Pułku Piechoty, który utworzył drużynę i rozegrał mecz (z internowanymi Ukraińcami z Aleksandrowa) na prowizorycznym placu (Aleje Chopina – później to było boisko kolarzy). Jednocześnie część członków Cuiavii utworzyło drużynę pod nazwą „Orzeł” – jednak ze względu na brak wsparcia drużyna upadła. Inna drużyna powstała w gimnazjum państwowym, którą utworzył prof. Skrobański (również istniała bardzo krótko). Jednocześnie przy Towarzystwie Wioślarzy powstała drużyna piłkarska, której kierownikiem drużyny był prof. St. Pająk.

W tym okresie najsilniej rozwijającym się Towarzystwem Sportowym we Włocławku było jednak Towarzystwo Kolarzy. „Kolarze” wybudowali tor kolarski na boisku 14. P.P. (Aleja Chopina), 14. P.P. miał drugi plac przy ul. Żytniej. Istniejące w tym miejscu boisko piłkarskie 14. P.P. zostało wyremontowane i oparkowane. To spowodowało, że ze względu na dostęp do boiska Zarząd Sekcji Piłki Nożnej przy Tow. Wioślarzy na wniosek St. Pająka przystąpił do TK Włocławek z siedzibą we Włocławku na ul. Botanicznej 23 (dane adresowe TK podane w roczniku sportowym).

W 1921 roku drużyna TK Włocławek rozegrała 4 mecze towarzyskie. W roku 1922 została założona kolejna drużyna piłki nożnej: Makabi Włocławek (samo Towarzystwo Gimnastyczne powstało w 1918 roku ale sekcja piłkarska 1922 – na wniosek prof. Dunkhorst). Siedziba ŻTGS Makabi Włocławek znajdowała się pod adresem ul. Królewiecka 35.³ Tymczasem Cuiavia powiązana ściśle jest z Towarzystwem Kolarzy. Znajduje się poza strukturami PZPN, rozgrywa jedynie mecze towarzyskie (W tym roku Cuiavia rozegrała 10 meczy a Makabi rozegrało 2 mecze). Rok 1923 to nadal włocławskie drużyny poza strukturami PZPN. Rozgrywane są mecze towarzyskie (m.in. Cuiavia 9, Makabi 4). Piłka nożna zdobywała coraz większe zainteresowanie. Na Zawodach piłkarskich pojawiało się coraz więcej kibiców – np. na meczu rozegranym 26.08.23 – 14. P.P. z „Zuch” Toruń (wynik 2-4) prasa podawała: widzów 1000. W kolejnym roku (1924), włocławskie drużyny pozostawały poza rozgrywkami ligowymi TOZPN, w przeciwieństwie do drużyn np. z Rypina (Lech w klasie C) czy Ciechocinka (Zdrój Ciechocinek w klasie C). Zespoły włocławskie rozgrywają mecze towarzyskie z zapraszanymi drużynami oraz z lokalnymi rywalami. Rozegrane mecze towarzyskie – Cuiavia (WTC) – 14, Makabi 8.

1925 – W tym roku Cuiavia, co jest konsekwencją dobrego dostępu do boiska i do treningów, staje się czołowym klubem we Włocławku. Wzrasta ilość meczy towarzyskich (16) i poziom sportowy drużyny. (Stadion mieścił się na ulicy Chopina – przy torze kolarskim). Oprócz Cuiavii rozwija się również Makabi przy wsparciu środowiska żydowskiego – ilość meczy towarzyskich 10. Powstał w tym roku również inny klub żydowski Gwiazda, który rozegrał 2 mecze towarzyskie. Do Włocławka przyjeżdżają drużyny z okolic – miedzy innymi A-klasowe Toruńskiego OZPN KS Bałtyk Toruń (maj 1925) i Polonia Bydgoszcz (sierpień 1925 – wicemistrz okręgu) czy Sokół Toruń (mecz TKW – Sokół – 1-4 październik 1925). Jednak kluby z Włocławka nadal pozostawały poza TOZPN (wg rocznika sportowego w 1925r do TOZPN należały 23kluby). Do rozgrywek zostały zgłoszone kluby z okolic – m.in. Lech Rypin – klasa B, W grupie I klasy C – Zdrój Ciechocinek w grupie II klasy C – Barkochba Ciechocinek.

Część II – W strukturach TOZPN

Powiat Włocławki przynależał do TOZPN (Toruński Okręgowy Związek Piłki Nożnej), który był jednak bardzo słabo zarządzany. W roku 1926 trwały nieudolne próby przeprowadzenia rozgrywek. Pomimo tego coraz więcej klubów przystępowało do TOZPN i tak w maju (4 maj 1926) w strukturach pojawiła się pierwsza drużyna z Włocławka – K.S. Makabi.⁴ W lipcu 1926r ogłoszono terminarz rozgrywek klasy B i C, drużyna włocławska miała wystartować w grupie I Klasy C (grupa liczyła tylko 2 drużyny: Goplania Inowrocław i Makabi Włocławek). Mecze wyznaczono na 22 i 29 sierpnia. W całych rozgrywkach Klasy C miało brać udział tylko 6 zespołów. Jednak rozgrywki nie rozpoczęły się.

W międzyczasie do TOZPN przystąpiły kolejne drużyny, a 14 września 1926 r. w strukturach znalazła się druga drużyna z Włocławka – Tow. Kolarzy Włocławskich (TKW) Włocławek – sekretariat: J. Szumski, ul. Botaniczna 23.⁵ Ogłoszono nowy podział na grup i terminarz, tym razem obie drużyny z Włocławka znalazły się w II grupie klasy C razem z Goplania Inowrocław (TKW, Makabi, Goplania).

Niestety, cały czas rozgrywki tej klasy można określić jako kadłubowe. Nie udało się ich rozegrać w całości, nie rozegrano finałów nie wyłoniono ani zwycięzców, ani drużyn awansujących. Rozgrywki klasy C zostały przeprowadzone w całości tylko w grupie bydgoskiej. Grupa, w której były drużyny kujawskie, nie zdołała przeprowadzić rywalizacji. Rozegrano tylko spotkania między Goplanią i Makabi, pozostałe były odwoływane, bądź nie dochodziły do skutku.

Tak wyglądał terminarz Grupy II:

• 22.08.1926; Inowrocław, boisko 59 Pułku Piechotu przy ul. Dworcowej, (17.00); Goplania Inowrocław – Makabi Włocławek 7-0 Sędzia: Drabikowski.
• 25.09.1926; Włocławek Makabi Włocławek – Goplania Inowrocław 0-5 (0-1)

Oraz wyznaczono mecze:

• 26.09 TKW – Goplania
• 10.10 Goplania – TKW w Inowrocławiu
• 16.10 Makabi – TKW we Włocławku
• 23.10 TKW – Makabi we Włocławku (lub 3.10)⁶

Jednocześnie drużyny Włocławskie rozgrywały sporo meczy towarzyskich i tak:

• TKW – Ilość rozegranych meczy w sezonie: 18
• Makabi – Ilość rozegranych meczy w sezonie: 13
• Gwiazda – Ilość rozegranych meczy w sezonie: 6
• Jutrznia (nowy klub) – Ilość rozegranych meczy w sezonie: 2

Niektóre wyniki meczy towarzyskich rozegranych przez drużyny włocławskie:

• TKS Toruń – TKW Włocławek 5:0
• Kujawianka Aleksandrów – TKW Włocławek 2-1 (0-1)
• TKW Włocławek – Gwiazda 4-0
• TKW – Makabi 1-0
• Zuch Toruń – TKW 4-2
• Sokół – Gwiazda 6-0, 2-1.

Pomimo że we Włocławku powstały nowe zespoły piłkarskie to w roku 1927 nadal tylko 2 kluby z Włocławka należały do TOZPN. Rozgrywek w poprzednim sezonie nie ukończono, nie było spadków i awansów stąd TOZPN na nowo przydzielił zespoły do klas rozgrywkowych w roku 1927⁷:

• Towarzystwo Kolarzy Włocławek zostało zaliczone do klasy B obok drużyn: Zawisza Toruń, Astoria Bydgoszcz, Sokół Bydgoszcz, Gwiazda Bydgoszcz, KS Grudziądz, Goplania Inowrocław, Kaszubia Wejherowo;
• Makabi Włocławek zaliczono do Klasy C obok zespołów: KS 8 pułku Saperów Toruń, KS Ostromecko Bydgoszcz, HKS Bydgoszcz, Korona Bydgoszcz, Pe Pe Ge Grudziądz;

Należy dodać że kluby nie były zainteresowane rozgrywkami – np. w klasie C chęć wystartowania potwierdziły tylko 2 kluby – Makabi oraz Ostromecko. Drużyny borykały się z kłopotami finansowymi, jak podaje komunikat związku z 25 lipca większość klubów zalegała ze składkami członkowskimi do TOZPN –– w tym m.in. K.S. Makabi Włocławek 8 zł, TKW Włocławek 10 zł. Słaba organizacja pracy w okręgu piłkarskim, spowodowana m.in. konfliktem w PZPN (powstaje Liga) i wycofaniem członków TKS Toruń z Zarządu doprowadziła do tego, że TOZPN połowie roku 1927 praktycznie nie działał. Nie działał m.in. Wydział – WGiD, odpowiedzialny za organizację rozgrywek. Ostatecznie, w klasie B i C ich nie przeprowadzono.

Próbę uporządkowania sytuacji w okręgu podjęli działacze bydgoscy. Zwołano Nadzwyczajne Walne Zebranie na którym powołano Pomorski OZPN i przeniesiono z Torunia do Bydgoszczy. Pomimo zaproszenia na obrady kluby włocławskie (TKW i Makabi) nie uczestniczyły w obradach.⁸

PomOZPN wziął się do pracy aby uporządkować sytuację w okręgu. Pod koniec roku (grudzień) zorganizował nowe rozgrywki o tzw. nagrodę honorową PomOZPN tzw. systemem szóstkowym. Rozgrywki miały odbywać się 3 grupach (w lokalizacjach Bydgoszcz, Toruń, Grudziądz) po 6 drużyn. Drużyny włocławskie zostały przydzielone do grupy toruńskiej – jednak nie wzięły udziału w turnieju.

W tym roku kluby rozgrywały wyłącznie mecze towarzyskie:

• TKW – Ilość rozegranych meczy w sezonie: 20
• Makabi – Ilość rozegranych meczy w sezonie: 16
• Gwiazda – Ilość rozegranych meczy w sezonie: 12
• Jutrznia – Ilość rozegranych meczy w sezonie: 6

W tym okresie czołowym klubem we Włocławku był TKW. Skład zespołu z 1927 przedstawiał się następująco:

Miądlikowski (bramkarz), Goliszewski, Wojewoda (obrońcy), Grzelachowski, Jabłczyński, Idrian (pomocnicy), Betman, Jerke, Rosiński, Marciniak, Rokita (napad) Kolatorski (rezerwowy).

Niektóre mecze towarzyskie, z których możemy dowiedzieć się kto był wiodącymi zawodnikami w drużynach TKW i Makabi⁹¹⁰:

TKW – Gryf Toruń 4-2 (2-1) (Kolatorski-2, Rosiński 2), TKW – Makabi Plock 5-0, TKW – Makabi 6-1 (4-0) Marciniak, Jerke 4, Rosiński, TKW – Makabi Włocławek 5-1 (2-0) (bramki Jerke 3, Marciniak, Rosiński oraz Rogoziński dla Makabi), Makabi Włocławek – Sokół Kutno 3-1 (1-1) Perlberg, Rogen, Glicenstein), TKW – 14 p.p. 4-1 (1-0) (bramki Marciniak, Rokita, Rosiński 2), Makabi 14p.p. 3-1 (1-0) (bramki Rogen, Ceranowicz, Popiołek), Gwiazda – Praca 4-2 (2-1) , 14p.p. Makabi Włocławek 7-2 (dla 14p.p. Zwierz – 5, Rogoziński w bramce Makabi Bortstein)), TKW – Hakoah Łódź 3-1, (Kolatorski, Marciniak 2), Gryf – Makabi 3-2 (0-1) (bramki Popiołek, Rogoziński), Makabi – Jutrznia Warszawa – 2-2 (01) Popiołek, Rogoziński) widzów 500 TKW-Gwiazda 4-0 (3-0) bramki: Rekman, Jerke -2, Jabczyński).

Reprezentacja Włocławka – Hakoah 4-1 (Jastrzębski, Marciniak, Jerke 2).

Skład Włocławka: Aluś Miądlikowski (bramkarz), Goliszewski, Wojewoda (obrona) Tejchner, Śpiewak, Jabczyński (pomoc) Rogoziński, Jerke, Marciniak, Jastrzębski, Bettman.

Część III – W strukturach WOZPN

Rok 1928 to zmiana – drużyny włocławskie opuściły Pomorski OZPN i zostały przyjęte do Warszawskiego OZPN. W sierpniu w strukturach WOZPN został utworzony podokręg Włocławski (pierwotnie podokręg obejmować miał 8 powiatów.: Włocławski, Płocki, Nieszawski, Kutnowski, Lipnowski Gostyniński, Sierpecki, Rypiński)– jednak podokręg objął swoim działaniem tylko 4 powiaty: Nieszawski, Lipnowski, Włocławski, Kutnowski.

W dniu 6 sierpnia powołano Zarząd Podokręgu Włocławskiego WOZPN w składzie (warto podać pierwszy skład):

• Prezes: Dr Pustelnik
• Wice Prezes: prof. St. Pająk (kapitan na rok 1928)
• II Wice-Prezes Prof. Daw. Grobman
• Jul. Damast Sekretarz
• Rom. Ścislak Czł. Zarządu
• Adolf Radatz Skarbnik
• Zygmunt Malanowski Czł. Zarządu
• Komisja Rewizyjna: Gustaw Rogozik, Franciszek Dankowski, Grabowski Henryk

Jako pierwsze do podokręgu przystąpiły (w komunikacie podane adresy klubów oraz prezesi):

• TKW Włocławek – ul. Piekarska 18, prezes: p. Gąszczyńśki
• TGS Makabi – ul Królewiecka 35 (listy 3go Maja 25) prezes: Izbicki

Następnie:

• KS Gwiazda Włocławek – Łęgska 7, p. Szerr;
• KS Strzelec Włocławek – Zabia 5, p. Rokita;
• KS Sokół Włocławek Magistrat m. Włocławka, prezes Markowski;
• KS Jutrznia Włocławek Piekarska 11;
• KS Praca Włocławek Kilińskiego 12.

Pozostałe kluby z Włocławka pozostały niezrzeszone.

Na terenie podokręgu działały również kluby:

• Kutnowianka Kutno prezes Malanowski ul. Kościuszki
• KS Makabi Kutno prezes Dr. Fruchter ul. Toruńska
• KSTG Sokół Kutno p. Pacałowski ul. Zawadzka
• KSZS Kutno p. Tomaszewski, ul. Młyńska
• KS Jutrznia Kutno p. Kirszbaum ul. Królewska
• LKS Lipno p. Jaworski, ul. Gdańska
• KS Makabi Lipno A. Rubinsztejn ul. Kościuszki
• KSZS Krośniewice p. Bieżyński ul. Kolejowa
• KSZS Żychlin p. Kazimierski Magistra m. Żychlina
• KSTG Sokół Żychlin p. Nowakowski (UG Dobrzelin)

Przystąpiono do organizacji rozgrywek o mistrzostwo podokręgu. Do rywalizacji we Włocławku przystąpiło 6 drużyn: TKW Włocławek (zmiana nazwy na Cuiavia),TGS Makabi, KS Gwiazda Włocławek, KS Strzelec Włocławek, KS Jutrznia Włocławek, KS Praca Włocławek.

Jednocześnie trwała organizacja podokręgu na terenie kutnowskiego, lipnowskiego, i nieszawskiego. W Kutnie najwyższy poziom prezentowała Kutnowianka. We Włocławku opracowano terminarz, sprawnie i szybko przeprowadzono rozgrywki. Głównym faworytem rozgrywek była Cuiavia lecz w końcowej tabeli zajęła dopiero 2 miejsce tracąc do Makabi 2 pkt (Cuiavia zdobyła 8 pkt bramki 23-8). Zadecydowała o tym porażka z Makabi w stosunku 2-1.

Ostateczna tabela sezon 1928 Podokręg włocławski:¹¹

• Makabi 10 19-2
• Cuiavia 8 23-8
• Gwiazda 5 11-11
• Strzelec 5 10-11
• Jutrznia 2 9-18
• Praca 0 6-28

Jednak były to rozgrywki wewnętrzne, bez możliwości awansu, poza systemem ligowym Warszawskiego OZPN. Kluby warszawskie bojąc się dalekich wyjazdów nie chciały grać z drużynami z podokręgu.

Poza meczami ligowymi drużyny włocławskie rozgrywały sporo meczy towarzyskich:

• Cuiavia – Ilość rozegranych spotkań w sezonie 18.
• Makabi – 19
• Gwiazda – 12
• Jutrznia 8
• Strzelec – 8

We Włocławku dużym problemem był jednak dostęp do boisk piłkarskich – boisko TKW „Kolarzy” było mocno eksploatowane przez wszystkie drużyny. Cena za wynajęcia tego boiska wynosiła wówczas 20 zł. Część zespołów korzystała też z boiska 14.P.P. przy ul. Żytniej, a np. klub policyjny (PKS Włocławek – niezrzeszony) miał swój plac przy Celulozie.

W najbardziej rozwiniętym klubie – Cuiavii Włocławek szykowały się zmiany. W związku z tym, że sekcja piłki nożnej przy Towarzystwie Kolarzy nie miała możliwości rozwoju na wniosek p. St. Pająka opracowano swój statut, który został zatwierdzony przez władze państwowe i członkowie sekcji w liczbie 50 wyodrębnili się i założyli klub sportowy Cuiavia (zachowując tradycyjna nazwę z roku 1919. Włocławski Klub Sportowy „Cuiavia”). W składzie zarządu byli m.in. zastępca starosty – dr Franciszek Pustelnik, radni Rady Miejskiej: Władysław Kuperski i Jan Markowski oraz nauczyciele szkół średnich: Stanisław Pająk i Józef Gruszczyński.

Ilość meczy (mistrzowskie + towarzyskie) rozegrane przez poszczególne drużyny włocławskie w latach:

Ciekawostka: Jak podawał PS (15.12.28) w 1928 r.:

Włocławku istnieje jedyna zdaje się w Polsce ulica Sportowa.

Niektóre wyniki meczy rozegranych przez drużyny włocławskie:¹²¹³

Gwiazda Jutrznia 6-3, Makabi-Praca 6-0 (5-0) bramki Otsfedd – 4, Popiołek, Rogen, TKS Toruń – Makabi 0-1 (bramka Rogen),

TKW – 14pp 5-0 (bramki Jerke 3, Kwiatkowski, Kolatorski), TKW – Zuch Toruń (w barwach TKW prawoskrzydłowy pozyskany z A klasowej Czarni Radom), Gwiazda Warszawa – Makabi 4-0, TKW – Gwiazda Warszawa 0-0, Makabi – Gwiazda Włoclawek 2-1 (1-1), TKW – Makabi 5-0 (Mazurkiewciz – 3, Kwiatkowski 2), Makabi – Jutrzna 1-0 (0-0) Popiołek karny, Olimpia Grudziądz- Makabi 2-4.

TKS Toruń – TKW 2-2 (Jerke, Jabłczyński), Makabi – Jutrznia 6-0 (pod), Cuiavia- Gwiazda 3-1 (1-1), TKW – Makabi 2-1 (2-0) (Kolatorski, Jabłczyński), Makabi – Strzelec 3-1 (0-0), TKW – Gwiazda 8-0 (6-0), Makabi – Gwiazda 1-1, Makabi – Strzelec 3-1, TKW – Makabi 5-1

Prasa opisywała mecze rozgrywane w tym okresie we Włocławku:¹⁴

W kolejnym roku praca w podokręgu przebiegała sprawnie. W roku 1929 do rywalizacji przystąpiło 7 drużyn. Cuiavia powetowała sobie przegraną z poprzedniego sezonu i bezapelacyjnie wygrała rywalizację, mistrzostwo zapewniając sobie na kilka kolejek przez końcem rozgrywek, w 12 meczach zdobywając 23 pkt, drugie miejsce zajęła drużyna Makabi.

Tabela na 2 kolejki przed zakończeniem rozgrywek: Podokręg włocławski:

1. Cuiavia 19 52-11
2. Makabi 11
3. Strzelec 9
4. utrznia 6
5. TUR 5
6. Gwiazda 3
7. Kraft 1

ostatecznie Cuiavia zdobyła na 12 gier 23 pkt.

Mecze towarzyskie z włocławskimi drużynami rozgrywały m in. Legia Warszawa, Zuch Toruń, Gryf Toruń, niektóre wyniki:

Zuch – Makabi 6-1, Makabi Płock – Cuiavia Włocławek 1-8, Strzelec Płock – Cuiavia Włocławek 1-2, Cuiavia – TKS Toruń 2-2, Strzelec- Tur 0-3, Strzelec – Kraft 12-0, Cuiavia Jutrzna 6-1, Makabi – Jutrznia 3-1. Cuiavia – Strzelec 4-2, Cuiavia – Tur 5-1 Kraft – Tur 1-1, Cuiavia – Makabi 0-0, Jutrznia – Tur 4-0, Makabi-Gwiazda 26-1, Tur-Kraft 5-1, Strzelec – Jutrzna 5-4, Makabi- Gwiazda 27-1, Jutrznia – Tur 4-0, Makabi – Tur 1-0

Przykłady relacji prasowych:¹⁵¹⁶

Niestety przynależność do WOZPN nie spowodowała możliwości awansu do ligi wyższej i rozgrywania meczy z drużynami warszawskimi np. A klasy WOZPN jak miały możliwość drużyny z okolic Warszawy. Drużyny z podokręgów (włocławskiego i płockiego) nie były w ogóle sklasyfikowane do żadnej klasy rozgrywkowej! Taki stan niestety nie wpływał na podnoszenie poziomu sportowego drużyn z podokręgu.

Dopiero pod koniec 1929 Zarząd WOZPN podjął decyzje, aby uporządkować tę kwestię i zarządził rozgrywki klasyfikacyjne drużyn podokręgów włocławskiego i płockiego. Do rywalizacji WOZPN wyznaczył Cuiavię (mistrz podokręgu włocławskiego), Lecha Rypin (mistrz podokręgu płockiego) i Drukarza Warszawa (mistrz klasy C okręgu warszawskiego). Najlepszy klub Włocławka wówczas zarządzany był przez: prezes: Stefan Pachnowski, Wice – Dr. Fr. Pustelnik, II vice Stan. Markowski, sekretarz Józef Goszczyński, Skarbnik Wł. Koperski, Gospodarz i kierwnik Sekcji St. Pająk, kap. I dr. Zen. Krause, II dr. Emil Weiss, sekr. Kolatorski, Gospodarz Jabłczyński. Z końcem roku 1929 zmiany zaszły również w Makabi. Powołano nowy zarząd Makabi, który przedstawiał się następująco:

• Prezes: inż. A. Sztolcman
• Vice prezes Dawid Grobman
• Naczelny kier. Sportowy: Dawid Geier
• Sekretarz I: Julian Damast
• Sekretarz II Natan Kolski
• Skarbnik: Juda Kolski
• Gospodarz: Sucher Gutowski
• Przewodniczący Komisji finansowej: Dawid Kaufman
• Członek zarządu R. Kac.

Warto przytoczyć również władze innych włocławskich klubów:

• Jutrznia Włocławek: Kier. N. Chrząstowski, Sekretarz: Sztern Icek, Gospodarz i Kap. I dr. Brut Josek
• Strzelec Włocławek: Prezes Jan Kowalik, Wice Marceli Ryniec, Sekretarz Czesław Pasturczak, Skarbnik Rutkowski Władysław, Kierownik SPN Ziółkowski Jan, Kapitan: Kwiatkowski Wincenty.
• Gwiazda Włocławek: Prezes Bryszkowski Aron, Sekretarz Pirkenfeld Cecel, Skarbnik Rander Hela, Czł. Zarz. Wajzelfisz Ewunia
• Praca Włocławek: Przewodniczący Olejniczak Franciszek, zast. Lenc Władysław, Kier. Sekcji PN Wawrzonkowski Józef, zast. Wójcik Jan, Sekretarz Kwiatkowski Teofil, Kapitan Gołaszewski Zygmunt

Jedynym mankamentem był brak boisk – stąd decyzja władz Włocławka o budowie nowego stadionu miejskiego. Istniejące boiska we Włocławku, z których korzystały zespoły na terenie np. Celulozy, Jednostki Wojskowej czy Toru Kolarskiego nie spełniały swojej roli.

Stadion zaplanowano przy ulicy Aleje Szopena – obecnie MOSIR. Plan regulacji ulic miasta Włocławka z okresu międzywojennego – planowana była budowa parku, plant oraz stadionu miejskiego, który miał znajdować się obok ogrodu botanicznego (lokalizacja na planie miasta):

Budowę stadionu zakończono w 1930r. Uroczystości związane z otworzeniem nowego stadionu odbyły się 9 czerwca 1930r przy udziale oficjeli (w tym biskupa Owczarka, przedstawicieli ministerst: MSW – Korsak, MSWojsk – pułk Kawiński, przedstawicieli miasta i organizacji sportowych – WTW – Bojańczyk) oraz kilku tysięcy włocławian.

Pierwszy mecz na stadionie rozegrały czołowe włocławskie kluby: Cuiavia i Makabi – mecz zakończył się wynikiem 2-0 (0-0).

Rok 1930 rozpoczął się od wyboru nowych władz podokręgu. Na zabraniu w dniu 7.02.1930 Zarząd podokręgu WOZPN wybrał nowe władze, skład przedstawiał się następująco:

• Prezes: Kosobudzki
• I vprezes: dr Suski
• IIvprezes: J. Horn
• Sekretarz: J. Damast
• Skarbnik: M. Chrząstowski
• Referent propagandy: Kolatorski
• WGID przewodniczący: dr. Suski, Członkowie: Chyżewski, Zygmuntowicz, prof. Geier, oraz Stern.

Nowy Zarząd szybko zorganizował rozgrywki. W wyniku rozgrywek kwalifikacyjnych w podokręgu w roku 1930 zostały utworzone klasa B i C. Do klasy B należały: Cuiavia, Makabi, Strzelec, Jutrznia. Klasę C utworzyły pozostałe drużyny oraz rezerwy – Gwiazda, Tur, Kraft, Cuiavia II, Strzelec II, Jutrznia II, Makabi II. Rozgrywki przeprowadzono sprawnie w obu klasach B i C. Po I rundzie tabela w klasie B jak podawał w lipcu katowicki „Sport” przedstawiała się następująco:

1. Makabi: 5 pkt
2. Cuiavia: 4 pkt
3. Strzelec: 3 pkt
4. Jutrznia: 0 pkt

W II rundzie Cuiavia potwierdziła, że jest najlepszą drużyną w okręgu i wygrała rozgrywki klasy B z 10 pkt przed Strzelcem Włocławek (ponownie w 1930 r. dawało to tylko puchar podokręgu Zachodniego). Ostateczny wynik mistrzostw za rok 1930:¹⁷

• Klasa B:

1. Cuiavia 10 pkt
2. Strzelec,
3. Makabi,
4. Jutrznia

• Klasa C: wygrała Gwiazda Włocławek – awans w miejsce Jutrzni, drugie miejsce Tur Włocławek.

Wyniki niektórych spotkań rozegranych w 1930 roku:¹⁸¹⁹

Cuiavia – Gwiazda 4-2, Lech Rypin-Cuiavia 2-2, Lech Rypin – Makabi 3-2 (1-2) „wynik niezasłużony 2 bramki dla Lecha z karnego , jedna samobójcza, Makabi osłabione), Cuiavia – Makabi 2-0 (Ładna, szybka gra, zwycięstwo zasłużone – sędzia por. Rodzin), Cuiavia – Strzelec 4-2, „zawody bardzo interesujące. Stała przewaga Cuiavii. Najlepszy u zwycięzców Marciniak”., TUR Włocławek – Cuiavia Włocławek 3-0, Makabi Włocławek – Jutrznia Włocławek 3-0, TUR Włocławek – Strzelec Włocławek 1-0, Cuiavia Włocławek – Jutrznia Włocławek 7-0, Warta 1B – Makabi 3-0 ( Makabi bez Gilderman, Szolewak), Warta 1b- Strzelec 6-2, Gwiazda Warszawa – Makabi 3-1 0 3-0, Cuiavia – Strzelec – 4-2 (Idraina najleprzy i Marciniak, w Strzelcu Tuszyński i Kwiatkowski), Jutrzna – Kraft 6-2, Makabi Strzelec 1-1, TUR- Strzelec 1b 3-1, Lech Rypin Makabi 1-0, Czarni Warszawa – Makabi 2-2, Czarni Warszawa – Cuiavia Włocławek 3-2, Polonia II Warszawa – Makabi 6-4, Polonia II Warszawa – Makabi 3-0, Strzelec Włocławek – Warta 3-2 (najlepsi bracia Tuszyńscy), Makabi – Gwiazda Warszawa 1-3 (bramak Roden), Zuch Toruń – Makabi 0-2 (br. Rogen).

Pod koniec roku, ze względu na małe wsparcie ze strony WOZPN Zarząd rozpatrywał pomysł przyłączenia Podokręgu do Okręgu Pomorskiego z nadzieją na podniesienie poziomu sportowego – jednak upadł na Walnym Zgromadzeniu, które odbyło się w grudniu 1933r. Wybrano nowe władze Zarządu Podokręgu– Prezes mjr Brzeziński, wice dr Suski, sekretarz Damys. Duże zmiany w 1933 r. zaszły w Cuiavii. Na początku roku, klub borykał się z problemami finansowymi i organizacyjnymi. Widać to było po miejscu w rozgrywkach w poprzednim sezonie. Brak finansów spowodował również problemy z zajmowanym lokalem na ul. Zduńskiej 12 – z powodu zaległości groziła eksmisja (w wyniku negocjacji został obniżony czynsz do 60 zł, co rozwiązało tylko tymczasowo ten problem).

Szukano przyczyny słabego występu w Klasa B w 1932 gdzie zespół odniósł tylko 3 zwycięstwa i poniósł 3 porażki (bramki 18-4), w meczach towarzyskich:3 wygrane, 1 remis, 1 porażka (bramki – 16-8) – Wyniki tłumaczono wyjazdem czołowego zawodnika Wojewody, kontuzji Moraczewskiego (rozbicie nogi) i Puszyńskiego (złamanie palca), przez co drużyna była osłabiona. W efekcie został powołany w lutym 1933 nowy Zarząd, nastąpiło również zbliżenie z wojskiem (zarząd cywilno-wojskowy z płk Misiągiem dowódcą 14pp i komendantem garnizonu na czele). Nowy Zarząd miał za zadanie poprawić organizacyjnie działanie klubu. Uchwalono nowy statut, podniósł się poziom sportowy (liczba członków klubu, m.in. ze względu na to w szeregi klubu wstępowali oficerowie wzrosła z 57 do 93).

To nie był koniec zmian – już po pół roku, w lipcu nastąpiło formalne połączenie WKS 14pp – K.S. Cuiavia –klub przyjął nazwę: Klub Sportowy Wojskowo-Cywilny „Cuiavia”. Efekt połączenia z 14pp to wsparcie w zakresie sprzętu sportowego, opłaconych rachunków i zaległych składek, a także mecz towarzyski z innym, „zaprzyjaźnionym” wojskowym klubem – WKS Gryf Toruń 3-2 (2-1). Na efekty sportowe nie trzeba było długo czekać. W lipcu powołano nowy zarząd, w którym już więcej funkcji przypadło „wojskowym”:

• Prezes: pod Pułkownik Sudoł Franciszek
• I vPrezes dyr. Witkowski Tadeusz
• II vPrezes Mjr. Brzeziński Stanisław
• Sekretarz: Lewandowski Mateusz
• Zastęp. Sekret Chudy Tadeusz
• Skarbnik Krauze Zenon
• Księgowy Skarbek Czesław
• Gospodarz Kpt Tkaczyk Józef
• Zast. Gosp. St. Sierż. Hnatowicz Zdzisław
• Czł. Zarządu Pająk Stanisław i Pietrzak Franciszek

Rok 1934 rozpoczął się od Walnego Zgromadzenia władz Podokręgu. Znowu nastąpiły zmiany – wybrano nowe władze na 1934 r. – Prezes mjr Brzeziński, wiceprezes i przewodniczący WGiD – dr Stanisław Suski. Te władze przetrwały tylko do 20 kwietnia gdzie nastąpiły kolejne przetasowania – prezesem tym razem został ktp. Tkaczyk Józef.

Te częste zmiany nie spowodowały poprawy funkcjonowania podokręgu. Kłopoty finansowe klubów miały przełożenia na działanie całego podokręgu, WGiD oraz Wydziału Sędziów. O ile jeszcze udało się przeprowadzić pierwszą rundę rozgrywek A klasy, to już runda rewanżowa nie została przeprowadzona do końca, kluby były w złej kondycji finansowej – nie płaciły składek a co się z tym wiąże były wykluczane z rozgrywek. Mecze w 2 rundzie odbywały się sporadycznie – co spowodowało że ostatecznie, nie wyłoniono mistrza podokręgu. W 1934 roku jak podaje rocznik sportowy do podokręgu WOZPN należało 20 klubów. (Z roku na rok malała liczba zrzeszonych klubów we Włocławku – zostały tylko 4 (Cuiavia Gwiazda, Makabi, TUR). Co ciekawe Kutno było 2x mniejsze od Włocławka posiadało ich 7. Wykaz klubów Podokręgu Zachodniego:

• KS Bejtar Kutno
• WCKS Cuiavia Włocławek, siedziba – ul. Stodolna, 14 pułk piechoty
• ZRKS Gwiazda Włocławek, 3go Maja 18
• SWF Jutrznia Kutno, Królewska 12
• KS Kutnowianka Kutno, Narutowicza 19
• KS Lipnowski Lipno, Gdańska 12
• ZTGS Makabi Włocławek, Królewska 33
• ZTGS Makabi Kutno, Narutowicza 16
• KKS Parowóz Kutno, Nowy Rynek
• TG Sokół Kutno, Kilińskiego 9
• KS Związku Strzeleckiego Kutno, Miła 4m1
• RKS Tur Włocławek, Kościuszki 6
• RKS Tur Kutno, Narutowicza 12

oraz:

• ZKS Concordia Gostynin
• RKS Gwiazda Płock
• ZRKS Hapoel Płock
• ZRKS Jutrznia Płock
• ZTGS Makabi Płock
• KS Mazur Gostynin
• KS Wicher Płock

Skład klasy A 1934: 1. WKS Cuiavia Włocławek 2. Sokół Kutno 3. Strzelec Kutno 4. TUR Włocławek 5. Kutnowianka Kutno 6. Makabi Włocławek. Z przyczyn opisanych wyżej, rozgrywek nie dokończono, mistrza Podokręgu nie wyłoniono. Po pierwszej rundzie na czele była Cuiavia, która wygrała wszystkie mecze, dopiero w pierwszym rewanżowym meczu z Turm Włocławek straciła 1 pkt. Podokręg ratował się zarządzając mecz o puchar podokręgu (23-09-34) – Reprezentacja Kutna – Reprezentacja Włocławka 2-0. Na jesieni 1934 r. Zarząd Podokręgu nie przejawiał już żadnej aktywności. Taki stan rzeczy spowodował np. decyzję WOZPN w dniu 17 listopada o rozwiązaniu Podokręgu zachodniego we Włocławku. Likwidacji miał dokonać powołany komisarz: Koliweszko.

Niektóre wyniki spotkań w podokręgu:²⁰

Cuiavia – Makabi 2-0, Cuiavia – Sokół 1-0, Cuiavia – Tur 0-0, Strzelec – Makabi 5:1, Strzelec – Cuiavia Włocławek 1:2,Makabi – Cuiavia 0-1, Makabi – Sokół 3-1, Makabi – Strzelec 1-5, Makabi – Kutnowianka 4-0, Tur- Sokól 2-0, Tur-Strzelec 1-2, Sokół – Cuiavia 0-0, Sokól – Makabi 2-1, Sokół-Tur 3-0, Sokół-Strzelec 4-2, Sokół Kutnowianka 2-2, Strzelec-Makabi 5-2, Strzelec- Tur 5-1, Strzelec-Sokół 1-4, Strzelec – Kutnowianka 1-1, Kutnowianka-Cuiavia 2-4, Kutnowianka-Makabi 3-3, Tur Włocławek – Kutnowianka 0:0, Kutnowianka – Strzelec 3:2, Cuiavia Włocławek – Kutnowianka 2:1, TKS Torun – Cuiavia 3-2 (1-1) tow, AZS Warszawa – Cuiavia 1-0, AZS – Rep. Włocławka 7-1,

W klubie Cuiavia zmiany wyszły na dobre. Klub zyskał dobre zaplecza sportowe, przełożyło się to na sukcesy sportowców. W 1934r w kwietniu nastąpiła zmiana nazwy – na WKS Włocławek (Wojskowy Klub Sportowy Włocławek). Zarząd tworzyli: Prezes Ppułk H. Mijakowski, wice kpt. Stefan Witkowski. Zarząd oraz władze klubu składały się w większość z oficerów 14pp (m.in. rtm. Jan Iłpiński, kpt. Mieczysław Teodorczyk, por. Józef Koziński, por. Tadeusz Wroński, st. Sier. Władysław Hostowicz oraz cywile Tadeusz Witkowski, Stefan Witkowski, Mateusz Lewandowski, Zenon Krauze). Rok 1935 nie przyniósł poprawy w funkcjonowaniu Podokręgu Zachodniego – decyzja o likwidacji podokręgu została cofnięta ale dalej pogłębiał się kryzys w Podokręgu – organizacyjno– finansowy. Działalność była prowadzona sporadycznie. Teoretycznie istniała klasa A w skład, której wchodziły: Cuiavia Włocławek, Kutnowianka Kutno, TUR Włocławek, Sokół Kutno, Strzelec Kutno, Makabi Włocławek. Niestety rozgrywek nie dokończono, nie wyłoniono mistrza Podokręgu. Kluby coraz częściej były zawieszane w działalności, również nie przystępowały do wyznaczonych spotkań, jak również zdarzało na spotkaniach nie pojawiali się delegaci Związku lub sędziowie (zdarzało się że sędziowali członkowie klubów bądź przypadkowi kibice z trybun).

Rozegrano mecze o puchar Podokręgu (reprezentacje miast):

• 10.10.35; Kutno – Włocławek 4:2 o puchar Podokręgu Zachodniego
• 19.10.35; Włocławek – Kutno 5:2

Niektóre wyniki jakie uzyskano w trakcie sezonu:

W kl. A: Sokół – WKS Włocławek 2:3 Strzelec – Kutnowianka 3:2, Strzelec – Sokół 2:0, Sokół – Makabi 7:2

Inne wyniki:

Sokół – Strzelec 3:1, Sokół – Kutnowianka 2:2, Kutnowianka – Strzelec 3:0, Kutnowianka – Makabi 3:2, Sokół – Strzelec Łęczyca 3:1,Strzelec – Sokół 5:2, Gostynin: Gostynianka – Parowóz Kutno 2:0, Ozorków: Orlę – Sokół Kutno 0:2, Parowóz – Orlęta Aleksandrów 1:2,, Makabi Łódź – Kutnowianka 3:0, Tur – Makabi 5:2, Kutnowianka – Jutrznia 1:0, Sokół – Makabi 0:3, Sokół – Parowóz 2:2, Dobrzelin: Dobrzelin – Kutno 0:1

W tym roku praktycznie zawiesił działalność klub Makabi Włocławek – po ataku na siedzibę klubu przez działaczy Sokoła (w siedzibie klubu przy Królewieckiej prowadzona była działalność polityczna organizacji Żydowskich co spowodowało wtargnięcie działaczy Sokoła).

Część IV– Podokręg Zachodni z siedzibą w Kutnie

Rok 1936 zaczął się obiecująco. Powołany Zarząd Podokręgu (pod przewodnictwem prezesa kpt. Tkaczyka przy wsparciu pozostałych członków Zarządu: Lewandowski Mateusz, Sienkiewicz, Damast Julian, Chyżewski Jan, Maszewski) próbował uporządkować rozgrywki. Postawiono również na rozwój młodzieży – zobowiązano kluby do szkolenia i utworzenia drużyn juniorów (młodzież do lat 17-stu).

Po raz pierwszy od przystąpienia klubów włocławskich do WOZPN pojawiła się możliwość aby mistrz podokręgu wziął udział w finałowych rozgrywkach klasy A WOZPN (w finale mieli uczestniczyć mistrzowie 2 grup klasy A w Warszawie, mistrz RPA, grupy Radomskiej oraz Podokręgu Zachodniego) Mistrz klasy A miał wciąć udział w eliminacjach do Ligi Państwowej. Uchwała została podjęta na obradach WOZPN w Warszawie, podokręg reprezentowali kpt. Tkaczyk i J. Damast. Warunkiem było wyłonienie mistrza podokręgu zachodniego. Ze względów na trudną sytuację finansową klubów do struktur WOZPN należało tylko 9 klubów (z ponad 30-tu, które znajdowały się na terenie Podokręgu Zachodniego). 10 klubów zostało skreślonych za niepłacenie składek.

Niestety próby uporządkowania rozgrywek na wiosnę 1936 roku przez nowy Zarząd nie przyniosły efektów. Wyznaczono terminarz rozgrywek ale nie podporządkowywały się do zaleceń Zarządu, nie stawiały się na zawody, nie płaciły składek (np. TUR Włocławek w wyznaczonym terminie (26.04.1936) pojechał na mecz towarzyski do Lipna, całkowicie ignorując zarządzenia i polecenia Związku – co ciekawe w Zarządzie Podokręgu był członek klubu TUR Chyżewski). Ostatecznie, nie wyłoniono mistrza Podokręgu. Finał klasy A odbył się bez przedstawiciela podokręgu Zachodniego (wygrała Polonia Warszawa, która tym samym uzyskała prawo udziału w eliminacjach do 1 Ligi). Rozegrano jedynie mecze o Puchar w finale Sokół Kutno wygrał z Cuiavią.

1. runda: Kutno – puchar podokręgu: Sokół – Parowóz 8:1, DKS Żychlin – Strzelec Kutno 0:4

2. runda Kutno – mecz o puchar podokręgu Sokół – Strzelec 3:2.

Finał o puchar Podokręgu: Sokół – Cuiavia Włocławek 4:2

15 listopada odbyło się Roczne Zebranie Podokręgu. Siedziba podokręgu została przeniesiona z Włocławka do p do Kutna. Prezesem został były piłkarz Wisły Kraków – mjr. Henryk Reyman (major z Krakowa oddelegowany do Kutna – w 37. Pułku Piechoty był oficerem zawodowym). Do nowego Zarządu weszli również pp. Inż. Sienkiewicz (vice i przewodniczący WGiD), II vice prezes: Damast, Erlich – referent prasowy, E. Kasparek sekretarz, por. Jachimowicz – kapitan związkowy, por Pawlak, Czerwiński skarbnik, Małkowski, Brzechwa – członkowie.²¹²²

Cuiavia nadal znajdowała się pod skrzydłami wojska. Jednak kryzys rozpoczęty w 1935r pogłębiał się, efektem była porażka w finale pucharu Podokręgu z Sokołem.

W 1937 roku przeprowadzono pierwsze rozgrywki po przeniesieniu podokręgu do Kutna. Zarząd opracował plan rozgrywek na rok 1937 i 1938. Zajął się kwestią uporządkowania przynależności klubów do związku. Rozszerzono obszar podokręgu i obejmował aż 10 powiatów- włączono m.in. Łowicz, Skierniewice. Przyłączono do Związku 13 klubów, skreślono 1 klub , 1 przeniesiono do podokręgu płońskiego. W 1937 roku sezon został podzielony na 2 zasadnicze części – rozgrywki eliminacyjne oraz rozgrywki o mistrzostwo i puchar Podokręgu. Ustalono że sezon rozpocznie się 21 marca.

Rozgrywki o mistrzostwo i puchar Podokręgu toczyły się 2 grupach:

• Zespoły grupy „włocławskiej” (grupa 2): Orlęta Aleksandrów, Cuiavia Włocławek, Strzelec Aleksandrów, LKS Lipno – grupę wygrały Orlęta nie przegrywając meczu, przed Cuiavią. W grupie był również Makabi Włocławek, ale ze względu na zaległości finansowe klub został zawieszony/skreślony z członków Podokręgu w efekcie nie został sklasyfikowany. Zdążono jeszcze rozegrać derbowe spotkanie. W dniu 23-05-1937 r.) Cuiavia pokonała Makabi – 1-0 (0-0) bramka z Karnego – Kozłowski.

• W grupa „kutnowskiej” (grupa 1) wystartowały drużyny: KPW Kutno, Boruta Kutno, Sokół Kutno, KSZS Kutno, Makabi Kutno, Jutrznia Kutno, Masovia Płock, Hapoel Płock ,10pp (WKS) Łowicz, Er-ZET Żychlin, DKS Dobrzelin, KPW Skierniewice. Zgodnie z oczekiwaniami grupę wygrał Sokół Kutno przed KZSZ Kutno i Er-Zet Żchlin.

• W finale wystąpiły Orlęta Aleksandrów Kujawski i Sokół Kutno. Dosyć nieoczekiwanie Mistrzostwo zdobyła drużyna Orląt Aleksandrów Kuj. po wygranej 1-0 z Sokołem Kutno. Orlęta nie przegrały w rozgrywkach żadnego meczu.

Rozgrywki były równocześnie kwalifikacjami o awans dla nowotworzonej klasy A. Z grupy 2 awans wywalczyły Orlęta i Cuiavia – zajęcie 2 miejsca wystarczyło jedynie na zakwalifikowanie się do nowotworzonej klasy A bez konieczności dodatkowych eliminacji. Z grupy 1 – Sokół Kutno i KSZS Kutno. O pozostałe 3 miejsca w rozgrywkach eliminacyjnych w 2 grupach rywalizowały pozostałe drużyny. Ostatecznie do Klasy A awansował KPW Kutno, Boruta Kutno oraz Er-Zet Żychlin po barażach z mistrzem drugiej grupy Strzelcem Aleksandrów (w barażu 2 zwycięstwa Er-ZET).

Tabela po 1 rundzie o awans o awans do klasy A:

Grupa 1

• 1 WKS Boruta Kutno 20 59-14
• 2 KPW Kutno 16 39-14
• 3 Masovia Płock 12 33-20
• 4 WKS Łowicz 10 39-21
• 5 Er-zet Żychlin 10 29-23 (w tabeli na koniec sezonu 3. miejsce)
• 6 Makabi Kutno 9 20-30
• 7 DKS Żychlin Dobrzelin 5 10-29
• 8 Szturm Skierniew. 4 9-29
• 9 Hapoel Płock 2 6-46
• 10 Jutrznia Kutno 0 8-29
• Hapoel Skierniewice (wycofany)

Grupa 2

• 1 Strzelec Aleksandrów Kujawski
• 2 LKS Lipno

W 1937 – mecze międzymiastowe rozegrane na terenie Podokręgu:

Kutno – Żychlin/Dobrzelin – 2-1, Kutno-Warszawa 3-5, Kutno – Płock – 3-1, Kutno Włocławek 2-1, Kutno Łęczyca 4-1.

Podokręg-LKS – 2-3, – w Składzie Podokręgu znalazło się 2 zawodników Cuiavii.

Skład podokręgu: Myszkowski W. (Sokół) Orliński (Cuiavia) Grabowski (Sokół), Gąsiorowski (Boruta), Pawlaczyk (Boruta), Sądej (Łowicz), Dobrzyński (KPW Kutno), Stysiak (Sokół) Majchrowicz (Sokół), Ludwikowski (Sokół), Góralczyk (Masovia), Mirkiewicz (Cuiavia) Radomski (WKS Łowicz) Aulich (Strzelec Kutno).

Cuiavia uzyskała awans do klasy A, ale oczekiwania były większe. W kwietniu odbyły się wybory nowego Zarządu gdzie większość stanowili wojskowi 14pp: prezes płk Dzióbek, 1 vice kpt Ulatowski, II vice dyr. Witkowski, członkowie zarządu: kpt. Fabijanowski, kpt. Koziński, p. Lewandowski, por. Smolarczyk, ppor. Stawicki, ppor, Rolecki, ppor. Meres, st. Sierż. Stanowski. Komisja Rewizyjna: kap. Rodzeń, kpt. Berger, chor. Kpf sierż. Apieczonok. W drużynie, gdzie trenerem był Marciniak Władysław główne role odgrywali: Kozłowski, Mirkiewicz, Orlinski, Idrjan, Tuszyński, Jabłczyński.

Główny rywal Cuiavii – Makabi w maju wziął udział w mistrzostwa piłkarski – Makabi – zawody odbywały się w Warszawie w dniach 15,16,17 maj gdzie obok innych klubów żydowski był ŻTGS Makabi Włocławek. Jednak od tego roku już był poza Podokręgiem – Makabi zostało zawieszone w prawach członkowskich z dniem 6 lipiec 1937 na skutek zaległości finansowych.

Sezon 1937-1938 rozpoczął się na jesieni 1937 r. Klasa A rozpoczęła pierwszą rundę już 19 września 1937 r., klasa B w październiku 1937 r. Zarząd Podokręgu na 1938 r. pozostał bez zmian – pod przewodnictwem mjr Reymana. Spłacono długi, uporządkowano rozgrywki. Na rok 1937/1938 podział wyglądał następująco:

• Klasa A: Orlęta Aleksandrów Kuj, Sokół Kutno, Cuiavia Włocławek, KSZS Kutno, KPW Kutno, Boruta Kutno, Er-Zet Żychlin
• Klasa B składała się z 4 grup:
• I grupa: Sokół II, KPW II, Boruta II
• II Grupa: ERZET II, DKS Dobrzelin, WKS Łowicz, KPW Skierniewice
• III Grupa: Masovia Płock, Hapoel Płock, Makabi Kutno, Jutrznia Kutno, Makabi Płock (niektóre wyniki: Masovia-Hapoel 5-0, Masovia-Jutrznia 8-2,
• IV Grupa: Strzelec Aleksandrów Kuj, LKS Lipno, Cuiavia II Włocławek, Orlęta II Aleksandrów

Zwycięzca miał możliwość gry o wejście do ligi okręgowej WOZPN – w pierwszej rundzie o awans w barażach miał spotkać się z mistrzem warszawskiej grupy robotniczej.

Klasa A tabela tuż przed zakończeniem rozgrywek – maj 1938 r.) – na koniec sezonu 1 miejsce zajęła Cuiavia przed KSZS Kutno (WKS Cuiavia zapewniła sobie mistrzostwo dopiero w ostatnim meczu w Żychlinie), ze względu na kłopoty finansowe w trakcie rozgrywek wycofał się mistrz z 1937 r. zespół Orląt Aleksandrów.²³

1. KSZS Kutno 16-6 30-15
2. Cuiavia Włocławek 15-3 20-19
3. Er-Zet Żychlin 12-6 18-16
4. KPW Kutno 11-9 28-12
5. Boruta Kutno 8-12 19-24
6. Sokół Kutno 6-14 7-23
7. Orlęta Aleksandrów 4-18 8-31

Cuiavia Włocławek wygrała klasę A Zachodniego Podokręgu i stanęła przed możliwością awansu do klasy okręgowej WOZPN. Niestety w dwumeczu w pierwszej rundzie lepsza okazała się drużyna Skry Warszawa chociaż we Włocławku padł wynik 1-1 (w kolejnej rundzie Skra wyeliminowała Proch Pionki). Dodatkowo Cuiavia będąc „na fali” w pucharze Podokręgu w 1938 dotarła do finału – w półfinale 14 lipca pokonała Masowie Płock.

Skład Mistrza WKS Cuiavia Włocławek:

Orliński (Br), Mirkiewicz, Matuszkiewicz (Obr), Chyżewski, Jabłczyński, Żelechowski, Rzeczkowski, Nowakowski, A. Kozłowski, T. Kozłowski, Czerwiński

Z klasy A spadły 2 zespoły – awans z klasy B uzyskała drużyna Makabi Kutno (W finale spotkały się zwycięzcy grup WKS Łowicz, Makabi Kutno, KS Lipno – nie wystartowały z przyczyn regulaminowych rezerwy KSZS II Kutno). Cuiavia prezentowała wysoki poziom, we Włocławku nie miała konkurencji. Do klubu należało ponad 200 członków. W dniu 17 marca 1938 r. wybrane zostały „stare”-nowe władze – prezes: prezes płk Dzióbek. Pozostałe drużyny nie należały do Podokręgu, rozgrywając czasami mecze towarzyskie jak w sierpniu TUR Włocławek z Makabi Włocławek.

Początek 1939 r. zapowiadał ogromne zmiany w funkcjonowaniu Podokręgu. To był ostatni rok funkcjonowania Podokręgu w tym kształcie. Przeprowadzono zmiany z obszarach okręgów (związane ze zmianą administracyjną kraju). Drużyny z powiatów Nieszawa, Rypin i Włocławek (który administracyjnie był już w województwie Pomorskim) zostały przeniesione do Pomorskiego OZPN (od sezonu 1939/40).

Skład Klasy A:

1. KSZS Kutno
2. Cuiavia Włocławek
3. Er-Zet Żychlin
4. KPW Kutno
5. Boruta Kutno
6. Makabi Kutno (b)

W eliminacjach do ligi okręgowej WOZPN w czerwcu 1939 r. wystartował KSZS Kutno i poniósł dwie bardzo wysokie porażki z Syreną Warszawa 1-7 i 0-4. Co ciekawe już po rozegraniu baraży o Warszawską klasę okręgową, powiat kutnowski został włączony do Łódzkiego OZPN. Utworzono w sierpniu 1939r podokręg północny ŁOZPN z siedzibą w Kutnie a mistrz miał rozegrać kolejne baraże o awans do klasy A tym razem ŁOZPN²⁴ (informacyjnie – awans do A klasy Podokręgu Zachodniego uzyskała Masovia Płock po wygraniu z KPW Skierniewice 7-0, 4-0). Cuiavia reprezentowała najwyższy poziom we Włocławku, o czym mogą świadczyć wyniki meczy towarzyskich (np. z Gryfem Toruń – klasa A pomorskiego OZPN). Jednak ostanie mecze przed wybuchem wojny rozegrane w lipcu 1939 r. w Rypinie zakończyły się porażką.

W roku 1939 we Włocławku z inicjatywy WFiPW powstał pomysł aby utworzyć na bazie wszystkich klubów jeden międzyorganizacyjny, silny klub. W Lutym 1939r odbyło się spotkanie założycielskie. W powołaniu klubu brali udział m.in. kpt. Fabianowski i prezes WTW Jerzy Bojańczyk. Nowy wielosekcyjny klub przybrał nazwę KS „Rozwój” Włocławek. 15 kwietnia 1939r rozegrał swój pierwszy mecz piłkarski – towarzyskie spotkanie z Cuiavią. W sezonie 1939/40 kluby włocławskie miały wystartować w Pomorskim OZPN, do rozrywek został zgłoszony tylko 1 klub z dawnego obszaru Podokręgu Zachodniego WOZPN (KS Rozwój Włocławek – do klasy C). Do rozgrywek w PomOZPN nie została zgłoszona Cuiavia. Rozgrywek, z oczywistych względów, nie przeprowadzono.

W okresie międzywojennym najlepsze wyniki uzyskiwała Cuiavia – 5 razy okazała się najlepsza podokręgu, mając za głównych rywali Makabi Włocławek oraz Sokoła Kutno. Klub miał duże wsparcie samorządu oraz wojska.

---

Przypisy:

1. Życie Włocławka i Okolicy 1929 nr. 6 ↩︎
2. Życie Włocławka i Okolicy 1929 nr. 9 ↩︎
3. Rocznik sportowy 1925 – spis klubów Żydowskich z 1922 r. ↩︎
4. Komunikat TOZPN nr 10 z 4 maja 1926 ↩︎
5. Komunikat nr 23 TOZPN ↩︎
6. TZGPN Wydział Gier i Dyscypliny komunikat nr 22 ↩︎
7. Kalendarz Pomorski – dodatek do Słowa Pomorskiego na rok 1928 ↩︎
8. Goniec Nadwiślański z 20.07.1927 ↩︎
9. Przegląd Sportowy – rocznik 1927 ↩︎
10. ABC dla Włocławka i Kujaw: pismo codzienne informuje wszystkich o wszystkim – rok 1927 ↩︎
11. PS 15.12.1928 str 5 ↩︎
12. Przegląd Sportowy – rocznik 1928 ↩︎
13. ABC dla Włocławka i Kujaw : pismo codzienne informuje wszystkich o wszystkim – rok 1928 ↩︎
14. ABC pismo codzienne, informuje wszystkich o wszystkiem. R. 3, 1928 ↩︎
15. ABC pismo codzienne, informuje wszystkich o wszystkiem. R. 4, 1929 ↩︎
16. PS rocznik 1929 ↩︎
17. zatwierdzone na walnym zebraniu podokręgu w dniu 11 styczeń 1931 ↩︎
18. Przegląd Sportowy – rocznik 1930 ↩︎
19. ABC dla Włocławka i Kujaw : pismo codzienne informuje wszystkich o wszystkim – rok 1930 ↩︎
20. ABC dla Włocławka i Kujaw : pismo codzienne informuje wszystkich o wszystkim – rok 1932 ↩︎
21. Echo Kutnowskie ↩︎
22. ABC dla Włocławka i Kujaw : pismo codzienne informuje wszystkich o wszystkim ↩︎
23. Mazowiecko-Kujawski Przegląd Sportowy ↩︎
24. Kurier Łódzki – sierpień 1939 ↩︎